Το μεγαλύτερο ψέμα στην ιστορία της θάλασσας και η τραγική ιστορία του Donald Crowhurst

Αγγλία, τέλη της δεκαετίας του ’60. Είναι η εποχή του αντικομφορμισμού, της απελευθέρωσης, της αμφισβήτησης. Η δεκαετία που επέτρεψε στον άνθρωπο να ονειρεύεται, να θέτει στόχους και να τους ξεπερνά, επιτυγχάνοντας το ακατόρθωτο.

Σε αυτό το κλίμα, τον Μάρτιο του 1968 η βρετανική εφημερίδα Sunday Times κηρύσσει τη διεξαγωγή του πιο παράτολμου αγώνα στα χρονικά της ιστιοπλοΐας, του Sunday Times Golden Globe Race, του πρώτου non-stop single-handed αγώνα που θα έκανε το γύρο του κόσμου.

Ο αγώνας είναι ανοιχτός σε όλους τους ιστιοπλόους που διέθεταν τη τόλμη να πραγματοποιήσουν ένα τόσο δύσκολο ταξίδι και το χρηματικό έπαθλο των 5.000 λιρών που περίμενε τον πιο γρήγορο, ιδιαίτερα σημαντικό για τα δεδομένα της εποχής.

Εννιά ιστιοπλόοι δήλωσαν συμμετοχή, ανάμεσα στους οποίους και ο Donald Crowhurst, ένας επιχειρηματίας από την Αγγλία με μικρή εμπειρία στην ιστιοπλοΐα.

Η πολυτάραχη ζωή του Crowhurst

Ο Crowhurst είχε ήδη από τα παιδικά του χρόνια ζήσει μία πολυτάραχη ζωή. Γεννήθηκε το 1932 στην Ινδία, μέρος τότε της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, και ήδη στα νεανικά του χρόνια είχε βιώσει τις σκληρές συνέπειες της οικονομικής καταστροφής, όταν η οικογένειά του έχασε όλες τις οικονομίες της κατά τη διάρκεια των γεγονότων της ανεξαρτητοποίησης της χώρας. Λίγα χρόνια αργότερα, ο θάνατος του πατέρα του τον ανάγκασε να εγκαταλείψει το σχολείο και σε ηλικία 16 ετών μπαίνει στη Βασιλική Αεροπορία της Αγγλίας όπου το 1953 καταφέρνει να πάρει το δίπλωμα του πιλότου. Ένα χρόνο αργότερα και για άγνωστους λόγους ο Crowhurst απομακρύνεται. Το 1956 μετατίθεται στο σώμα ηλεκτρολόγων-μηχανικών του βρετανικού στρατού, όμως δεν θα καταφέρει να παραμείνει ούτε εκεί, αφού για λόγους πειθαρχίας θα αναγκαστεί λίγους μήνες αργότερα να εγκαταλείψει το σώμα και να μετακομίσει σε μία μικρή πόλη της Αγγλίας, το Bridgwater, όπου θα ξεκινήσει τη δική του εταιρεία ηλεκτρονικών, την Electron Utilisation.

Στα πρόθυρα της οικονιμικής κατάρρευσης

Το ανήσυχο πνεύμα του και η αγάπη του για τα ηλεκτρονικά έχουν ως αποτέλεσμα την εφεύρεση του Navicator, μίας φορητής συσκευής εύρεσης πορείας μέσω ραδιοσυχνοτήτων που όμως δεν θα καταφέρει να δώσει την ώθηση στην Electron Utilisation που θα κατάφερνε να τη βγάλει από τα οικονομικά αδιέξοδά της και να ανατρέψει την καταστροφική πορεία της.

Κάτω από αυτή την πίεση και με το βάρος τεσσάρων ανήλικων παιδιών, ο Crowhurst λαμβάνει την απόφαση να συμμετάσχει στον αγώνα με ένα trimaran σκάφος που κατασκευάστηκε ειδικά για αυτό τον σκοπό, έχοντας υποθηκεύσει το σπίτι του για να καταφέρει να συγκεντρώσει τα χρήματα που απαιτούνταν για την κατασκευή του. Η μάχη για το έπαθλο των 5.000 λιρών ήταν πλέον μάχη για την επιβίωση, τόσο για τον ίδιο όσο και για την οικογένειά του.

Ο Crowhurst εν ώρα εργασίας

Το ταξίδι για το γύρο του κόσμου

Οι συμμετέχοντες στον αγώνα έχουν δικαίωμα να ξεκινήσουν οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ 1ης Ιουνίου και 31ης Οκτωβρίου. Τα προβλήματα και οι καθυστερήσεις στην κατασκευή του Teignmouth Electron, όπως ονομαζόταν το σκάφος του Crowhurst, δεν του αφήνουν πολλά περιθώρια και ξεκινά το παράτολμο ταξίδι κυριολεκτικά τη τελευταία στιγμή, την 31η Οκτωβρίου του 1968, με τα προπορευόμενα σκάφη να έχουν αποπλεύσει ήδη αρκετούς μήνες νωρίτερα.

Οι σοβαρές ελλείψεις του σκάφους, αλλά και οι περιορισμένες ικανότητες ενός ερασιτέχνη ιστιοπλόου όπως ήταν ο Crowhurst σύντομα θα τον οδηγήσουν σε αδιέξοδο. Από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες ο Donald θα συνειδητοποιήσει ότι αδυνατεί να ταξιδέψει το σκάφος του και οι ταχύτητες που καταφέρνει να πιάσει είναι οι μισές απ’ αυτό που υπολόγιζε. Έχοντας πλέον συνειδητοποιήσει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να καταφέρει να βγεί νικητής σε αυτόν τον αγώνα έρχεται αντιμέτωπος με το αδιέξοδο της ολοκληρωτικής οικονομικής καταστροφής και της δημόσιας ταπείνωσης. Ο ίδιος άλλωστε στις σημειώσεις του ανέφερε ότι οι πιθανότητες, όχι απλώς να ολοκληρώσει το ταξίδι αυτό, αλλά να καταφέρει να βγεί ζωντανός από το σκάφος ήταν 50-50.

Το Teignmouth Electron, το σκάφος με το οποίο ο Crowhurst ήλπιζε πως θα αλλάξει τη ζωή του
Το Teignmouth Electron, το σκάφος με το οποίο ο Crowhurst ήλπιζε πως θα αλλάξει τη ζωή του

Το μεγάλο ψέμα

Οι σκέψεις αυτές που κάνει στο σκάφος, μόνος μέσα στον ωκεανό ήδη δύο μήνες, θα του γίνουν εμμονές και τελικά θα πάρει την απόφαση που έμεινε στην ιστορία της ιστιοπλοΐας ως το μεγαλύτερο ψέμα που έχει ειπωθεί ποτέ. Ο Crowhurst αποφασίζει να μη τρέξει τον αγώνα κι επινοεί μία ιστορία με σκοπό να πείσει τον τύπο, αλλά και την επιτροπή ότι είναι ο μεγάλος νικητής.

Αλλάζει, λοιπόν, πορεία και αντί για κατεύθυνση προς το Νότιο Ωκεανό, όπως ήταν η διαδρομή του αγώνα, βάζει πλώρη για τις ανατολικές ακτές της Λατινικής Αμερικής. Το ημερολόγιο δείχνει 6 Δεκεμβρίου του 1968 οπότε ο Crowhurst ξεκινά να στέλνει ασαφή μηνύματα αναφορικά με την ακριβή τοποθεσία του. Είναι η μέρα κατά την οποία ξεκινά ένα δεύτερο βιβλίο σημειώσεων ενός φανταστικού ταξιδιού που δεν έκανε ποτέ. Σκοπός του είναι να ξαναμπεί στον αγώνα από το σημείο εκείνο σε εύλογο διάστημα με στόχο να αναδειχτεί νικητής και να λάβει το χρηματικό έπαθλο.

Στα σήματα που στέλνει αναφέρει εξωπραγματικές ταχύτητες ενώ δεν διστάζει να ισχυριστεί ότι κατάφερε να διανύσει απόσταση 243 μιλίων σε μόλις μία μέρα. Πλέον, και με τους πέντε από τους εννέα συμμετέχοντες να έχουν ήδη εγκαταλείψει τον αγώνα, ο Crowhurst φαίνεται να είναι το μεγάλο φαβορί κι όλα τα φώτα της δημοσιότητας συγκεντρώνονται πάνω του. Ο Francis Chichester, που είχε ήδη πραγματοποιήσει τον περίπλου με το σκάφος Gipsy Moth IV, μόνος, διαισθάνεται ότι κάτι ύποπτο συμβαίνει και δημοσίως αρχίζει να αμφισβητεί την ξαφνικη πρόοδο του Crowhurst.

Σχεδιάγραμμα με τις κατά προσέγγιση θέσεις των συμμετεχόντων την 10η Απριλίου, 1969

Το γεγονός αυτό τον βάζει σε δεύτερες σκέψεις. Συνειδητοποιεί ότι σε περίπτωση που τερματίσει ‘πρώτος’, η επιτροπή θα κάνει εξονυχιστικό έλεγχο στις σημειώσεις του με κίνδυνο να αποκαλυφθεί η απάτη του. Έτσι, για να αποφύγει τις όποιες συνέπειες θα ακολουθούσαν κάτι τέτοιο, αλλάζει τα αρχικά του σχέδια και πλέον συμβιβάζεται με την ιδέα της τέταρτης θέσης πίσω από τους Robin Knox-Johnston, Bernard Moitessier και Nigel Tetley κατά σειρά.

Η μοίρα όμως τα είχε σχεδιάσει αλλιώς. Ο Moitessier εγκαταλείπει τον αγώνα στις 21 Ιουνίου του 1969 και κατευθύνεται προς την Ταϊτή. Ο Tetley, αν και βρίσκεται ήδη 150 ναυτικά μίλια μπροστά από τον Crowhurst, λόγω των ψευδών θέσεων που έχει δηλώσει ο τελευταίος, πιστεύει ότι τα δύο σκάφη βρίσκονται κοντά και πως η μάχη μεταξύ των δύο είναι δύσκολη. Ταξιδεύει το σκάφος του στα όρια με αποτέλεσμα τη βύθισή του στις 21 Μαΐου, μόλις 1.200 μίλια από τον τερματισμό, και φυσικά την εγκατάλειψη του αγώνα.

Στον αγώνα πλέον απομένουν μόνο ο Johnston και ο Crowhurst. Τί κι αν ο πρώτος πέρασε τη γραμμή τερματισμού στις 22 Απριλίου του 1969; Δεδομένου ότι ξεκίνησε το ταξίδι του πολύ νωρίτερα, στις 14 Ιουνίου του ’68, αυτό δίνει στα μάτια του κόσμου την ευκαιρία στον Crowhurst που ξεκίνησε πολύ αργότερα, της τελικής νίκης.

Το τραγικό τέλος

Ανήμπορος να διαχειριστεί την πίεση από το ψέμα που ο ίδιος είχε δημιουργήσει, αλλά και τις τύψεις για τον Tetley, ο Crowhurst σταματά κάθε επικοινωνία με τη στεριά στις 29 Ιουνίου. Η τελευταία του καταχώρηση στο βιβλίο σημειώσεων έχει ημερομηνία 1η Ιουλίου του 1969. Το σκάφος του βρέθηκε εγκαταλελειμένο λίγες ημέρες αργότερα, στις 9 Ιουλίου.

Αρχικά όλοι πίστεψαν ότι κάποιο ατύχημα είχε συμβεί στον ίδιο, με τον Johnston, πρώτο και μοναδικό νικητή του αγώνα, να αποφασίζει τη δωρεά του χρηματικού επάθλου στην οικογένεια του Crowhurst.

Ωστόσο, η αλήθεια σύντομα αποκαλύφθηκε όταν ήρθαν στο φως της δημοσιότητας οι σημειώσεις που κρατούσε ο Crowhurst σχετικά με το ταξίδι του και μαζί μ’ αυτήν αποκαλύφθηκε και το προφίλ ενός ανθρώπου που το ίδιο του το ψέμα τον οδήγησε στην παράνοια, έχοντας αναπτύξει μία ιδιαίτερη φιλοσοφική θεωρία για τον κόσμο και την ανθρώπινη ύπαρξη.

Το σκάφος του Crowhurst εγκαταλελειμένο στη Τζαμάικα

Από τα γραπτά του φαίνεται πως ο θάνατός του ήταν επιλογή του, ωστόσο κάποιοι το αμφισβητούν αυτό. “Γιατί να αφήσει πίσω της σημειώσεις που θα αποκάλυπταν την απάτη του αν είχε όντως αυτοκτονήσει;” είναι το ερώτημα που θέτουν. Ένα ερώτημα που δεν θα βρεί ποτέ απάντηση. 

Πρόσφατα

Οι προτεραιότητες του κλάδου της κρουαζιέρας για το 2022 αναδείχθηκαν στις συναντήσεις μεταξύ CLIA και Ελληνικής Κυβέρνησης

Η CLIA επαίνεσε την Ελλάδα για τον ηγετικό της ρόλο στην επανέναρξη της κρουαζιέρας το 2021 και παρουσίασε τις προτεραιότητες του κλάδου για το 2022 κατά τη διάρκεια συναντήσεων με

Προπονητικά camp σε όλη την Ελλάδα για τις κατηγορίες Optimist και Laser 4.7!

Στην υλοποίηση του αγωνιστικού της προγράμματος για το 2022 προχωρά η Ιστιοπλοϊκή Ομοσπονδία και πριν την έναρξη των Περιφερειακών πρωταθλημάτων ανακοινώνει την διοργάνωση προπονητικών καμπ στις κατηγορίες Οπτιμιστ και Λέιζερ

μοιρασου το αρθρο

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *